რა უნდა იცოდეთ ტაქსების ტექნიკური ინსპექტირების შესახებ
ტაქსი სახმელეთო ტრანსპორტში ერთ-ერთი ყველაზე ინტენსიურად გამოყენებული სატრანსპორტო საშუალებაა. ყოველდღიურად ის ათობით მგზავრს ემსახურება, გადაადგილდება სხვადასხვა მარშრუტზე და პირადი სარგებლობის ავტომობილთან შედარებით გაცილებით მეტ დატვირთვას იღებს. სწორედ ამიტომ, მისი ტექნიკური გამართულობა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს როგორც მგზავრების, ისე საგზაო მოძრაობის სხვა მონაწილეების უსაფრთხოებისთვის.
2018 წლიდან თბილისში ამოქმედდა ტაქსით მომსახურების ნებართვების სისტემა, რომელმაც მგზავრთა გადაყვანის სფეროში ერთიანი მოთხოვნები და სტანდარტები დააწესა. ამ მოთხოვნების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირებაა. ტაქსები ჩვეულებრივ მსუბუქ ავტომობილებთან შედარებით უფრო ხშირად გადიან ტექინსპექტირებას, რადგან მათი ინტენსიური ექსპლუატაცია ტექნიკური მდგომარეობის უფრო ხშირ კონტროლს საჭიროებს.
ინსპექტირების პერიოდულობა და ვადები
ტაქსებისთვის პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების ვადები განსხვავდება პირადი სარგებლობის M1 კატეგორიის მსუბუქი ავტომობილებისთვის დადგენილი წესისგან. მგზავრთა გადასაყვანად გამოყენებული M1 კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალება პირველ ტექნიკურ ინსპექტირებას გამოშვების თარიღიდან ერთი წლის შემდეგ გადის, ხოლო შემდგომში ინსპექტირება სავალდებულოა ყოველ ექვს თვეში ერთხელ.
ინსპექტირების ასეთი სიხშირე განპირობებულია ტაქსების ინტენსიური ექსპლუატაციით — ყოველდღიური გადაადგილება, მაღალი გარბენი და მუდმივი დატვირთვა ავტომობილის ძირითად სისტემებზე დამატებით ზემოქმედებას ახდენს, რის გამოც მათი ტექნიკური მდგომარეობის რეგულარული კონტროლი აუცილებელია.
გაითვალისწინეთ, რომ ექვსთვიანი ინტერვალის დაცვა ტაქსის მფლობელთათვის კანონით განსაზღვრული ვალდებულებაა. მოქმედი ტექინსპექტირების გარეშე ტაქსით მომსახურების გაწევა დაუშვებელია. ვადის დარღვევის შემთხვევაში მძღოლს შესაძლოა დაეკისროს კანონით გათვალისწინებული სანქციები და შეეზღუდოს ტაქსად საქმიანობის უფლება (შეუჩერდეს ან გაუუქმდეს ნებართვა), ვიდრე ავტომობილი სავალდებულო ტექნიკურ ინსპექტირებას წარმატებით არ გაივლის.
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, ტექნიკური ინსპექტირების მომსახურების ტარიფები სატრანსპორტო საშუალების კატეგორიის მიხედვით არის განსაზღვრული. M1 კატეგორიის მსუბუქი სამგზავრო ავტომობილებისთვის, რომელთა რიცხვსაც ტაქსებიც მიეკუთვნება, პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების საფასური შეადგენს 60 ლარს.
თუ პირველადი შემოწმებისას ავტომობილს ხარვეზი დაუფიქსირდა, ავტომობილის მფლობელს მისი გამოსწორებისთვის 30 კალენდარული დღე ეძლევა. აღნიშნულ ვადაში განმეორებითი ტექნიკური ინსპექტირების საფასური 20 ლარს შეადგენს.
მნიშვნელოვანია, ერთმანეთისგან განვასხვავოთ ხარვეზის გამოსწორებისთვის განსაზღვრული 30-დღიანი ვადა და ტაქსის ლიცენზიის მოქმედების პირობები. მიუხედავად იმისა, რომ ავტომობილის განმეორებით ინსპექტირებაზე წარსადგენად კანონით გათვალისწინებული ვადა 30 კალენდარულ დღეს შეადგენს, ეს არ ნიშნავს, რომ ტაქსის ნებართვა ავტომატურად ამ პერიოდის განმავლობაში შენარჩუნდება.
ტაქსის ლიცენზიაზე კონტროლი ხორციელდება მერიის ელექტრონული სისტემის მეშვეობით, რომელიც ყოველდღიურად, 24:00 საათზე ამოწმებს, აქვს თუ არა სატრანსპორტო საშუალებას მოქმედი დადებითი ტექნიკური ინსპექტირება. იმ შემთხვევაში, თუ ავტომობილს ინსპექტირების შედეგად ხარვეზი დაუფიქსირდა და ის დროულად არ გამოსწორდა, ან განმეორებითი ინსპექტირება დადებითი შედეგით არ დასრულდა, სისტემა დააფიქსირებს მოქმედი ტექინსპექტირების არარსებობას და ტაქსის ნებართვის მოქმედება შეიძლება შეჩერდეს ან გაუქმდეს. ნებართვის აღდგენა შესაძლებელი იქნება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ავტომობილი წარმატებით გაივლის პერიოდულ ტექნიკურ ინსპექტირებას და სისტემაში დაფიქსირდება დადებითი შედეგი.
ამიტომ, ტაქსის მფლობელებისთვის რეკომენდებულია, ხარვეზის აღმოჩენის შემთხვევაში, მისი გამოსწორება და განმეორებითი ინსპექტირების გავლა შეძლებისდაგვარად სწრაფად უზრუნველყონ (იმავე დღეს) — რადგან ლიცენზიის სისტემა თქვენს 30-დღიან ვადას არ „ელოდება".
რა დოკუმენტები გჭირდება ინსპექტირებაზე წარდგენისას?
ტექინსპექტირების გასავლელად საჭიროა მხოლოდ ავტომობილის რეგისტრაციის მოწმობის (ტექპასპორტის) წარდგენა — თან შეგიძლიათ იქონიოთ როგორც დედანი, ისე მისი ასლი (მაგალითად, ფოტოსურათი წინა და უკანა მხარეს).
თუ ავტომობილი აღჭურვილია აირის სისტემით (LPG ან CNG), დამატებით აუცილებელია აირბალონიანი სისტემის მოქმედი ინსპექტირების სერტიფიკატის წარდგენა, რომელიც ადასტურებს სისტემის ტექნიკურ გამართულობასა და უსაფრთხოების მოთხოვნებთან შესაბამისობას.
ტაქსების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირება ტარდება იმავე მოთხოვნების შესაბამისად, რაც სხვა M1 კატეგორიის მსუბუქი ავტომობილებისთვის არის დადგენილი. შემოწმებისას ფასდება ავტომობილის ტექნიკური მდგომარეობა და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ყველა ძირითადი სისტემა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს როგორც მძღოლის, ისე მგზავრების უსაფრთხო გადაადგილება.
სამუხრუჭე სისტემა
მოწმდება როგორც მუშა, ისე სადგომი მუხრუჭების ეფექტურობა, სამუხრუჭე სისტემის გამართულობა და შესაძლო გაჟონვები.
საჭის მართვის სისტემა და სავალი ნაწილი
ფასდება საჭის მექანიზმის მდგომარეობა, თავისუფალი სვლა (ლუფტი), ამორტიზატორები, შარნირები, მიმმართველი ელემენტები და სავალი ნაწილის სხვა კომპონენტები. ტაქსების ინტენსიური გამოყენების გამო, აღნიშნული სისტემების ტექნიკურ მდგომარეობას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება.
ხილვადობა და მინები
მოწმდება საქარე მინის მდგომარეობა, მინამწმენდის მოქმედების არეალში ბზარების არსებობა, ასევე მინამრეცხებისა და მინამწმენდების გამართული მუშაობა და სითხის არსებობა.
გამონაბოლქვი და ეკოლოგიური პარამეტრები
ტარდება გამონაბოლქვში CO-ს (ნახშირჟანგის) შემცველობისა და კვამლიანობის შემოწმება როგორც თავისუფალ, ისე მაღალ ბრუნზე. ტაქსების მუდმივი გადაადგილების გამო ქალაქის პირობებში ეკოლოგიური მოთხოვნების დაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
უსაფრთხოების ღვედები და სალონი
მოწმდება ყველა უსაფრთხოების ღვედის გამართულობა, სავარძლების დამაგრება და სალონის შიდა ელემენტების მდგომარეობა, რათა არ შეიქმნას მგზავრის დაზიანების რისკი.
გარე განათება
მოწმდება ავტომობილის კონსტრუქციით გათვალისწინებული ყველა სანათი მოწყობილობის გამართული მუშაობა — ახლო და შორი განათების ფარები, მოხვევის მაჩვენებლები, სამუხრუჭე სიგნალები, ნისლსაწინააღმდეგო ფარები და სანომრე ნიშნის განათება.
ღერძები, თვლები, საბურავები და დაკიდების სისტემა
მოწმდება საბურავების ტექნიკური მდგომარეობა — პროტექტორის სიღრმე, ცვეთის ხარისხი, ერთგვაროვნება და საბურავის ასაკი. ასევე მოწმდება ბორბლების სამაგრი ელემენტების (ჭანჭიკების) სრული არსებობა, ღერძების მდგომარეობა, დაკიდების სისტემის კომპონენტები, ამორტიზატორები და სხვა ელემენტები
მნიშვნელოვანია, მძღოლებმა ერთმანეთისგან განასხვავონ პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების (PTI) მოთხოვნები და ტაქსის ნებართვისთვის დადგენილი მუნიციპალური პირობები.
ტექინსპექტირების ცენტრი ამოწმებს მხოლოდ ავტომობილის ტექნიკურ მდგომარეობას — მის კონსტრუქციულ, მექანიკურ და ეკოლოგიურ შესაბამისობას №510 დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან.
ხოლო ისეთი საკითხები, როგორიცაა:
განეკუთვნება ტაქსის ნებართვის პირობებს და მათი კონტროლი ხორციელდება მუნიციპალური ორგანოების მიერ და არა ტექინსპექტირების ცენტრის მიერ.
ამასთანავე, მოქმედი პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების გარეშე ტაქსის ნებართვის შენარჩუნება შეუძლებელია, რადგან მგზავრთა გადაყვანისთვის გამოყენებული ავტომობილი უნდა აკმაყოფილებდეს როგორც ტექნიკურ, ისე ადმინისტრაციულ მოთხოვნებს.